باسمه تعالی
در روز جمعه، تاریخ ۲۱ میزان ۱۴۰۲ مراسم باشکوه نماز جمعه چهل باغتوی پشی به امامت حجت الاسلام والمسلمین دکتر مظفری در مسجد جامع الغدیر بازار چهل باغتوی پشی با حضور برادران و خواهران مومن و متدین برگزار و در آن نکات مهم در باره وظایف پدر و مادر نسبت به تقویت انگیزه‌ی تحصیلی فرزندانشان مطرح گردید.
در خطبه نخست نماز، خطیب نماز جمعه ضمن توصیه خود و نمازگزاران به تقوای الهی، ابراز داشت که تقوا به یک معنا شناخت وظایف و مسئولیت های فردی و اجتماعی و انجام به موقع و درست آنها در شرایط مختلف زندگی است.
ایشان افزودند که هر کدام ما در شرایط گوناگون زیر عناوین مختلف، نظیر نوجوان، جوان، فرزند، پدر و مادر و... مسئولیت هایی بر عهده داریم که باید آنها را به درستی شناخته و به موقع به انجام‌شان مبادرت ورزیم، از آنجا که بیشتر شرکت کنندگان مراسم نماز جمعه پدران و مادران هستند، خطیب نماز جمعه به تناسب مقتضای حال، به بیان برخی از وظایف آنها در قبال فرزندان شان در باره‌ی تقویت انگیزه‌ی تحصیلی و تربیتی آن ها پرداخت.
ایشان در ابتدا با اشاره به روایاتی متعدد در زمینه تعلیم و تربیت فرزند از جمله به روایت معروفی از رسول اکرم صلی الله علیه وآله و سلم اشاره کرد که در آن آمده است: "فرزند سه حق بر پدر دارد:
اول انتخاب نام نیکو و با معنا که فرزند پس از بزرگ شدن و فهمیدن مفهوم و معنای آن، از نام خود لذت ببرد و به آن افتخار کند.
دوم کتابت، نوشتن و سواد آموزی و به تعبیر دیگر تعلیم و تربیت متناسب با شرایط و نیاز های روز و جامعه.
سوم ازدواج، پس از بلوغ فرزند.
آقای دکتر مظفری از میان این سه حق فرزند، با تمرکز بر بحث حق تحصیل، تعلیم و تربیت، بیان داشت که ادای این حق از مهم‌ترین وظایف والدین در مقابل فرزند شان است. پدر و مادر و در کل، خانواده ای سعادتمند است که بتواند فرزندانشان را براساس برنامه های دینی و اسلامی و نیازهای زمانه تعلیم و تربیت نماید.
ایشان افزودند که هر چند امروزه آموزش کودکان، بیشتر در مکاتب دولتی و اسکول ها انجام می شود و معلمان دلسوزی به این کار مشغولند، ولی پدران و مادران وظیفه‌شناس، نباید به این مقدار اکتفا نموده و نسبت به تربیت و تعلیم فرزندان حتی مکتبی خود، بی‌تفاوت بمانند، آنها خیال نکنند که صرفاً با فرستادن اولاد خود به مکتب، وظیفه شان ادا می شود؛ زیرا بدون همکاری و نظارت والدین بر فعالیت های آموزشی فرزندان، فعالیت‌های کادر تعلیمی مکتب به تنهایی ره به جایی نبرده و فعالیت پدر و مادر در امر تحصیل فرزندانشان بسیار مهم است. از این رو آشنایی والدین با شیوه صحیح و راهکارهای نقش‌آفرینی آنها در امور تحصیلی فرزندان شان اهمیت بسیار و چند برابری می یابد.
کسب اطلاعات بیشتر والدین در مورد نحوه‌ای تاثیر بر موفقیت تحصیلی فرزندان، انگیزه‌ی خودِ والدین را نیز در مشارکت در زمینه‌های تحصیلی فرزندان، افزایش می‌دهد. در طرف مقابل، بسیاری از والدین در اثر بی‌اطلاعی از روش‌های حمایت از فرزندان، حالت انفعالی و بی‌تفاوتی در پیش گرفته و برای آنها هیچ کاری انجام نمی‌دهند، در حالی که والدین بازوی توانمند معلمان و مشاوران قوی برای رسیدن به اهداف آموزشی و تربیتی فرزندان خود هستند.
با توجه به این نقش مهم والدین، لازم است آنها در جهت بالا بردن سطح دانش و مهارت خود، برای نقش آفرینی مؤثر، به مطالعه، تحقیق و حتی شرکت در کارگاه‌ها و ورکشاب هایی در این خصوص بپردازند و حداکثر تلاش خود را برای درک وظایف محوله و انجام آن، به کار ببندند؛ زیرا اکثر قریب به اتفاق پژوهش‌ها از خانواده به‌عنوان عاملی بسیار مهم در وضعیت تحصیلی فرزندان یاد می‌کنند.
اساسا نهاد تعلیم و تربیت برای تحکیم آموخته‌ها و تربیت شاگردانی با انگیزه، بدون همکاری و مشارکت خانواده شکل نمی‌گیرد.
والدین شاگردان امروزی در شرایط کنونی که انگیزه های تحصیلی فرزندانشان به دلایل مختلف ، افت کرده است، با به‌کارگیری راهکارهایی مفید، می‌توانند نقش مؤثری در افزایش انگیزه‌ی فرزندان به تحصیل و پیشرفت ایفا کنند.
دکتر مظفری در ادامه با اشاره به اهمیت نقش خانه و خانواده در امر تعلیم و تربیت فرزندان، بیان داشت که محیط خانواده همان گونه که در رشد ابعاد گوناگون اولاد از ابتدای تولد نقشی اساسی دارد و نخستین بار او را با دنیای بیرون و مسائل مختلف، آشنا می‌سازد، در دوران تحصیل نیز باید زمینه مناسب را برای فراگیری علوم مختلف، از جمله معارف دینی، فراهم آورد؛ زیرا والدین منبع بسیاری از مفاهیم، افکار، مهارت ها و گرایش های فرزند خود بوده و رشد و تکامل و فهم و ادراک کودکان از طریق والدین نیز شکل می‌گیرد.
آقای دکتر مظفری تصریح کردند که والدین علاوه بر تأمین مایحتاج زندگی و رفع نیازهای جسمانی و مادی فرزند، موظفند با رفتار صحیح، محیط سالمی از نظر تربیتی نیز برای او پدید آورند. زیرا کودک تمام رفتارهای کوچک و بزرگ پدر و مادر و اطرافیان خود را درست تلقی کرده و آنها را در زندگی به کار می بندد. به این ترتیب، والدین باید محیطی مساعد، برای تربیت و پرورش هر چه بهتر فرزندان خویش فراهم سازند.
خطیب نماز جمعه با اشاره به راهکارهای تعامل و همکاری والدین با مراکز تعلیمی و تربیتی بیان داشت که رفت و آمد والدین در مکاتب و ارتباط دایمی با کادر آموزشی می‌تواند تأثیر چشمگیری بر انگیزش و وضعیت تحصیلی شاگردان داشته باشد.
همکاری والدین با اولیای مکتب می‌تواند به ایجاد رابطه مطلوب خانه و مکتب کمک نموده و از این راه شایستگی‌های شاگردان افزایش و مشکلات شان کاهش یابد.
ایشان با اشاره به خاطرات سال های گذشته از مناطق دیگر، بیان داشت که یک تذکر پدر دختری به اداره مکتب، باعث رونق و بهتر شدن کارهای مکتب برای چند ماه شده بود، البته ایشان در ادامه خاطرنشان کردند که والدین در ارتباط خود با مکاتب نباید همیشه نگاهی انتقادی و صرفاً شکایت‌آمیز از معلمان داشته باشند، بلکه باید بیشتر نگرش «اقدام مشارکتی و همکاری» را برای رفع کاستی‌ها و مشکلات موجود در پیش بگیرند؛ زیرا مشارکت و همکاری والدین با معلمان از یک سو و همکاری در انجام تکالیف تحصیلی فرزندان از سوی دیگر، می‌تواند به شکل‌گیری رابطه‌ای مطلوب بین والدین، معلمان و فرزندان کمک کند. با این کار، شاگرد مورد توجه قرارگرفتن و مهم تلقی‌شدن خود را احساس نموده و آن را بیشتر در خود پرورش می‌دهد.
مشارکت والدین در انجام تکالیف و کارهای خانگی فرزندان، در آموزش مجدد، تمرین و تحکیم آموخته‌های شاگردان نقش بسیار مهمی دارد.
یکی دیگر از راهکارهای همکاری والدین با فرزندان، ایجاد آرزوی تحصیلی بالا و مهم برای فرزندان است. مثلاً می توانند آنها را از تحصیلات دانشگاهی و حوزوی و رشته‌های بالای علوم مختلف، مطلع سازند. به آنها ارزش ذاتی علم را با قطع نظر از شغل و درآمد ناشی از آن، بیاموزند و بیان کنند که با داشتن علم و معرفت و مهارت، در هر کجای دنیا موفق و سربلند خواهند بود، همچنین، با تشویق کردن، به آن‌ها اطمینان دهند که در صورت به کارگیری تلاش لازم، مثل بسیاری از افراد موفق به مراحل و مدارج بالای علوم دست خواهند یافت.
سومین راه نقش آفرینی والدین در خصوص تعلیم و تربیت فرزندان، استفاده از تشویق و ترغیب کلامی، نظیر تحسین‌کردن و ارائه بازخورد مثبت در مورد تکالیف و کار های انجام شده‌‌ی فرزندان است.
پدر و مادر علاوه بر تأمین نیازهای مادی و جسمانی، نیازهای روحی و عاطفی فرزندان نظیر دوست داشتن، محبت ورزیدن و پدید آوردن کانون گرم و اطمینان بخش برای آنها را نیز فراموش نکنند؛ زیرا اکسیر محبت و دوستی، درمان بسیاری از نگرانی‌ها و بیماری‌های روحی و روانی و حتی بیماری‌های جسمانی فرزند به حساب می آید.
رسول خدا-صلی الله علیه وآله و سلم- نیز دستور داده است که: "احبوا الصبیان و ارحموهم" کودکان را دوست بدارید و به آنها محبت ورزید.
حجت الاسلام دکتر مظفری در خطبه دوم نماز جمعه نیز به بیان ادامه راهکارهای همکاری والدین با فرزندان و مکاتب آنها پرداخته و ایجاد انگیزه‌ی درونی برای یادگیری دقیق و درست مضامین درسی و غیر درسی را یکی از این راهکارها دانست.
ایشان تصریح کردند که هر شاگردی با انگیزه‌ی درونی، به‌صورت خودجوش برنامه‌های تحصیلی خود را به پیش برده و از یادگیری آنها لذت خواهد برد. اما ارائه جایزه ها و پاداش‌های مادی (نظیر پول، بایسکل، موتورسیکل و مانند این‌ها) هرچند در کوتاه مدت ممکن است تاثیر داشته باشد، اما در درازمدت انگیزه درونی دانش‌آموز را از بین برده و او را تنها تا زمان حضور این گونه وعده‌ها و جایزه‌ها، به فعالیت‌های تحصیلی وا می‌دارد. در حالیکه هدف اصلی از ایجاد انگیزه‌ی درونی، پرورش‌ فردی است که از یادگیری خود مدام و در هر شرایطی لذت ببرد و همواره به دنبال کسب علم، مهارت‌ و هنر و در صدد افزایش و گسترش آن‌ها باشد.
خطیب نماز جمعه، یکی دیگر از راهکار های کمک والدین به تعلیم و تربیت فرزندان را، آگاهی از وضعیت تحصیلی فرزندان دانست به این بیان که پدر و مادر باید بدانند، فرزندشان در چه درسی عملکرد بهتر و در چه مضمونی مشکل دارد. در صورت پیدا کردن مشکل فرزند، نباید به او تلقین‌ نادرست ارائه کنند که خودپنداره‌ی تحصیلی او به گونه‌ای شکل گیرد که با تمام تلاش نیز توان موفقیت در آن درس‌ را نخواهد یافت. بلکه آگاهی از وضعیت درسی شاگرد، باید به منظور برنامه‌ریزی برای کسب شایستگی‌های بیشتر در همه‌ی درس‌ها، بخصوص در درس‌های مشکل، باشد.
ایشان در ادامه خاطرنشان کرد که متاسفانه برخی از والدین، به قدری از وضعیت تحصیلی فرزندان شان بی‌خبر و ناآگاه هستند که حتی نمی دانند فرزند شان در صنف چندم است!
آقای دکتر مظفری در پایان خطبه‌ی دوم با اشاره به ضرورت آشنایی علمی والدین با راهکارهای تعامل صحیح با فرزند، از جمله برای کمک به روند تحصیلی آنان، بیان داشت که والدین باید خودشان مهارت های لازم را در مورد روش‌های صحیح مطالعه، نوت برداری, توضیح برای دیگران و امتحان دادن و تکنیک‌هایی آن، داشته باشند، تا بتوانند آنها را به فرزندان خود آموزش دهند. خود پدر و مادر باید اهل مطالعه باشند، تا بتوانند فرزند خود را نیز به مطالعه‌کردن عادت دهند.
از مهم‌ترین عوامل ایجاد عادت به مطالعه، اختصاص مکان های مشخص برای این کار است که اگر این زمینه در برخی از خانه ها فراهم نباشد، باید آنها را به سمت کتابخانه های عمومی سوق داد که بحمدالله این زمینه نیز در منطقه فراهم است.
راهکارهای ذکر شده در این خطبه‌ی نماز جمعه، بخش کوچکی از اقداماتی است که والدین می‌توانند برای افزایش انگیزه تحصیلی و کمک به پیشرفت تحصیلی فرزندانشان انجام دهند. روش‌ها و نکات بسیار دیگری نیز وجود دارند که از ظرفیت یک گفتار بیرون بوده و باید آنها را از طریق مطالعه‌ی منابع معتبر و مشورت با متخصصان مشاوره تحصیلی و غیره به دست آورد.